Amsterdam, een sterk merk
Vijfde stad in Europa
Volgens de European Cities Monitor (ECM) 2007 van Cushman & Wakefield, een jaarlijkse benchmark van 33 Europese steden, neemt Amsterdam de vijfde plaats in als aantrekkelijke vestigingslocatie voor bedrijven. Uitgesproken sterke punten van het Amsterdamse vestigingsklimaat zijn: de meertaligheid, de toegang tot markten en klanten, de interne en externe bereikbaarheid en de beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel. Vorig jaar nam de metropool nog een zesde positie in. Wat opvalt is dat Amsterdam zich in tegenstelling tot de naaste ‘concurrenten’ positief heeft ontwikkeld. De score nam tussen 2006 en 2007 toe, waar die van Barcelona, Frankfurt en Parijs juist afnam. De vierde plaats komt zelfs binnen bereik.
Figuur 2: Rangorde Amsterdam ten opzichte van de 16 Europese concurrenten in de European Cities Monitor, 2006-2007 (groen is stijging, rood is daling)
Sterkere economische groei
Economisch is Amsterdam een sterk merk. Opvallend is dat de economische groei van de regio Amsterdam, met uitzondering van 2002 en 2004, al sinds 1996 boven het Nederlandse gemiddelde ligt. De stad Amsterdam is conjunctuurgevoeliger dan de regio en kent diepere dalen, maar ook hogere pieken, zoals uit figuur 3 blijkt. Voor 2007 is de verwachting dat de Amsterdamse economie bovengemiddeld groeit.
Figuur 3: Economische groei op basis van brutoproductie 1996-2006 en prognose 2007
Ook ten opzichte van Europese steden doet Amsterdam het goed. Op een ranglijst van Ecorys eindigt Amsterdam met een voorspelde economische groei van 2,9% op de 14e plaats. Amsterdam deelt deze plek met Londen, Madrid en Dresden. Sinds 2004 is de stad vier plaatsen gestegen en heeft Amsterdam Londen en Madrid ingehaald. De meest positieve economische groei is – niet verwonderlijk – te verwachten van de Oost-Europese steden: Moskou, Warschau, Praag en Boedapest.
Dertigduizend banen extra
Het is dan ook niet verbazingwekkend dat in de regio Amsterdam het aantal arbeidsplaatsen fors oploopt en de vraag naar vooral hoger opgeleid personeel toeneemt. Veel 25- tot 29-jarigen vestigen zich na hun studie (in andere universiteitssteden) juist in Amsterdam. Een goede ontwikkeling, want zo blijft de aanwezigheid van talent geborgd. De verwachte groei van het aantal arbeidsplaatsen in de regio komend jaar is bijna 30.000, waarvan de helft in de stad Amsterdam. De verdeling over de sectoren staat in figuur 4.
Figuur 4: Aandeel en groei van de Amsterdamse werkgelegenheid in enkele sectoren
Amsterdam als kennisknooppunt
De West-Europese steden met een hogere economische verwachting zijn bijna allen te typeren als knowledge hub. In de City typology van Ecotec 2007 worden steden als Helsinki, Lyon, Barcelona, Stockholm, London en Amsterdam kennisknooppunten genoemd. Er zijn grote verschillen tussen deze kennissteden aan te wijzen. Zo draaien sommige op productie en andere op diensten. Interessant daarnaast is dat de West-Europese steden die in verwachte economische groei boven Amsterdam staan, zich sterk richten op ICT, creativiteit en dienstverlening. Voorbeelden daarvan zijn Stockholm, Helsinki en Lyon.
Figuur 5: Typering van Europese steden in kenmerken van de kenniseconomie
bron: ECOTEC, Research and Consulting Ltd, in samenwerking met NordRegio and Eurofuture, 2007. Urban Audit Data Base.
Amsterdam als motor van de Nederlandse economie
De regio Amsterdam fungeert als spin in het web van regionale, nationale en internationale economische relaties. In ‘De Kracht van de Stad’ wordt als belangrijkste reden genoemd de combinatie van hoog opgeleide bevolking, het culturele aanbod, de nabijheid van Schiphol en het imago. Kenniswerkers werken geconcentreerd, ze hebben andere kenniswerkers nodig. Voor de dienstensector kent Amsterdam verreweg de grootste massa aan kenniswerkers. Succesvolle regio’s zijn tegelijk hub en hotspot. Amsterdam is beide. Het verband tussen een concentratie van kenniswerkers en de innovatieve kracht van een regio is duidelijk. Hoewel in de regio Amsterdam relatief weinig ‘harde’ “Research&Development” plaatsvindt, is de concentratie kenniswerkers erg groot.
De kaart van Nederland in figuur 7 geeft goed inzicht in de krachtige uitgangspositie van Amsterdam als kennishub en hotspot.
Figuur 7: Harde kenmerken (concentratie van Research & Development in Nederlandse regio’s) en zachte kenmerken (concentratie van kenniswerkers) van de kenniseconomie
bron: Ruimtelijk Planbureau (RPB)
De conclusie in 'De Kracht van de Stad' is duidelijk: de welvaart in Nederland is voorlopig het meest gebaat bij investeringen in de Amsterdamse economie. Oftewel: de regio Amsterdam is niet alleen een sterk merk, maar ook de motor van de Nederlandse economie.
